بهترین پانسمان زخم سوختگی و درمان آن

سوختگی درواقع یکی از انواع آسیب‌ها به بافت بدن محسوب می‌شود، که منشأ آن یکی از عوامل گرما، برق، اصطکاک، مواد شیمیایی یا پرتو ماوراء بنفش می‌باشد. بسته به شدت زخم ناشی از سوختگی، برخی از آن‌ها قابل درمان در خانه هستند، اما برخی نیاز به مراقبت‌های ویژه پزشکی می‌باشند. برای مثال، سوختگی‌های ناشی از تابش نور آفتاب و جوش‌های کوچک را می‌توان در خانه درمان کرد. ولی، سوختگی‌های عمیق و گسترده نیاز به مراقبت‌های فوری پزشکی دارند.

بسته به عمق  و میزان سوختگی، مدیریت درمان زخم و علائم آن می‌تواند متفاوت باشد. به طور معمول، یک یا دو روز طول می‌کشد تا علائم و نشانه‌های سوختگی شدید ایجاد شود. به طورکلی، سوختگی‌ها از نظر شدت و عمق آسیب به سه دسته تقسیم می‌شوند:

علائم سوختگی درجه اول

این نوع سوختگی به صورت سطحی بوده و فقط اپیدرم یا لایه خارجی پوست (Epiderm) دچار آسیب می‌شود. علائم سوختگی درجه اول، قرمزی و درد می‌باشند.

علائم سوختگی درجه دوم

این نوع سوختگی علاوه بر اپیدرم، درم یا لایه دوم پوست (Dermis) را نیز درگیر می‌کند. از مهم‌ترین علائم سوختگی درجه دوم می‌توان به تورم، قرمزی، سفیدی یا لکه‌دار شدن پوست اشاره کرد. علاوه بر آن‌ها، این نوع سوختگی می‌تواند باعث ایجاد تاول، درد شدید، و اسکار (Scar) شود.

علائم سوختگی درجه سوم

شدیدترین و عمیق‌ترین نوع سوختگی، سوختگی درجه سوم بوده که به لایه چربی زیر پوست و یا عروق و نسوج دخلی می‌رسد. مناطق سوخته به رنگ سیاه، قهوه‌ای یا سفید به نظر می‌رسد. پوست، حالت چرمی به خود می‌گیرد. سوختگی درجه سه می‌تواند اعصاب را از بین ببرد و باعث بی‌حسی شود.

علائم سوختگی درجه چهارم

علاوه بر موارد فوق، نوع چهارمی از سوختگی نیز وجود دارد، که به عضلات و استخوان آسیب می‌رساند، و می‌تواند باعث مرگ شخص شود.

بهترین پانسمان برای زخم سوختگی

درمان زخم‌های ناشی از سوختگی نیازمند پوششی است که محیط زخم را از ورود هرگونه مواد خارجی و آلوده کردن مصون دارد. هم‌چنین، این پوشش قادر باشد با فراهم کردن یک محیط استریل شده و مرطوب زمینه بهبودی زخم‌های سوختگی را فراهم کند. امروزه از پانسمان‌های پیشرفته برای درمان و مدیریت زخم‌های سوختگی استفاده می‌شود. پانسمان‌های پیشرفته علاوه بر اینکه معایب پانسمان‌های سنتی نظیر گاز را ندارند، از مزایایی بسیاری برخوردار هستند. در ادامه، به موضوعات مختلفی پیرامون پانسمان زخم سوختگی پرداخته می‌شود.

پانسمان زخم سوختگی و مزایای آن

یکی از مؤثرترین روش‌های درمان زخم سوختگی، استفاده از پانسمان است. این پوشش، علاوه بر این‌که از ایجاد و یا گسترش عفونت زخم جلوگیری می‌کند، روند بهبودی آن را نیز تسریع می‌بخشد. در گذشته، از پانسمان‌های سنتی نظیر گاز به طور عمده برای درمان زخم سوختگی استفاده می‌شد. این پانسمان‌ها دارای معایبی هستند. برخلاف پانسمان‌های پیشرفته، پانسمان‌های سنتی فاقد یک لایه چسبناک برای چسبیدن به پوست اطراف زخم هستند. علاوه بر آن، این پانسمان‌ها از پنبه ساخته می‌شوند، و هنگام برداشتن آن‌ها از سطح زخم، بقایایی برجای می‌گذارند و گاها مشاهده شده که چسبندگی ایجاد شده مابین پانسمان و بافت جدید منجر به آسیب به بافت تازه شکل گرفته می شود.

امروزه، از پانسمان‌های پیشرفته جهت درمان سوختگی استفاده می‌شود. این نوع پانسمان‌ها دارای مزایای زیادی می‌باشند، که مهم‌ترین آن‌ها در زیر اشاره شده است:

  • پانسمان‌های پیشرفته حاوی یک لایه چسبناک بوده و به راحتی به پوست اطراف زخم می‌چسبند.
  • در بیشتر موارد امکان ردوبدل گازهای مختلف نظیر اکسیژن و بخار آب وجود دارد.
  • به عنوان یک عایق گرمایی برای زخم عمل کرده و محیط گرمی را برای زخم فراهم می‌کنند.
  • پانسمان‌های پیشرفته به زخم نمی‌چسبند و بقایای آن‌ها هنگام برداشتن روی زخم باقی نمی‌ماند.
  • محیط مرطوبی برای زخم فراهم می‌کنند، که با انجام این کار بهبود زخم را تسریع می‌بخشند.
  • قدرت و ظرفیت جذب بالایی دارند و می‌توانند حجم زیادی از ترشحات زخم را جذب کنند.
  • نیاز به تعویض روزانه ندارند، که این موضوع آن‌ها را به گزینه‌ای مقرون به صرفه جهت پانسمان کردن تبدیل کرده است.
مدیریت درمان زخم با پانسمان های پیشرفته

مدیریت اولیه زخم سوختگی

پس از مواجه شدن با زخم سوختگی بهتر است با انجام اقداماتی نظیر خنک کردن زخم و پوشاندن سوختگی آن را مدیریت کرد. برای این منظور، ابتدا منبعی که باعث سوختگی شده است را باید از محیط دور کرد. جهت خنک کردن اسکار ناشی از سوختگی و تسکین درد آن می‌توان با استفاده از آب ولرم زخم را شستشو داد. درنهایت، زخم را باید با استفاده از پانسمان زخم سوختگی پوشاند.

پانسمان های تخصصی زخم سوختگی

امروزه پانسمان‌های متفاوتی در بازار موجود است که برای درمان اختصاصی سوختگی استفاده می‌شوند. از مهم‌ترین پانسمان‌های تخصصی می‌توان به پانسمان آلژینات، هیدروکلوئید، پانسمان فوم، هیدروژل و فیلم شفاف اشاره کرد. این نوع پانسمان‌ها استریل بوده و محیط مرطوبی برای درمان سوختگی فراهم می‌کند. هم‌چنین، استفاده از آن‌ها راحت بوده و نیاز به تعویض مکرر آن‌ها نیست. از دیگر مزایای پانسمان تخصصی زخم سوختگی می‌توان به کاهش درد، کنترل ترشحات، کاهش التهاب زخم و آلوده نکردن آن با ذرات باقی مانده اشاره کرد. درمان به صورت مرحله ای است، بدین صورت که در هر مرحله از یک نوع پانسمان استفاده می گردد.

بسته به نوع و درجه (شدت) سوختگی و لایه هایی از پوست که دچار آسیب شده اند پانسمان های مختلفی اندیکاسیون کاربری را دارند.

زمانی که هدف حذف بافتهای مرده و اسکارهای ایجاد شده می‌باشد خانواده پانسمان های هیدروژل با دبریدمان هیدرولیتیک و تامین رطوبت تاثیر ویژه ای دارند. در عین حال اثر خنک کننده و کاهنده درد بیمار دارند.

پانسمان پیشرفته هیدروژل چیست؟
پانسمان پیشرفته فوم چیست

چنانچه اسکار سوختگی در مرحله التهابی باشد پانسمانهای فوم به جهت مدیریت اگزودای زخم لزوم کاربرد را دارند.

چنانچه در مراحل پایانی بهبودی است هیدروکلویید ها اندیکاسیون کاربری را دارند.

پانسمان پیشرفته هیدروکلوئید چیست؟
پانسمان پیشرفته کلسیم آلژینات ساده چیست ؟

در موارد مشخص در جلوگیری از ایجاد عفونت به انضمام حفظ رطوبت محتوی زخم پانسمان‌های آلژینات چنانچه دارای اجزای انتی باکتریال بلاشنداندیکاسیون کاربرد را دارا می باشند.

پانسمان سوختگی در منزل

گاهی اوقات شدت جراحات ناشی از سوختگی و شدت سوختگی بسیار پایین می باشد و این امکان وجود دارد که بدون مراجعه به مرکز درمانی ترمیم صورت پذیرد. از این رو، پانسمان سوختگی در منزل صورت می‌گیرد. قابل توجه است که بدانید یکی از شایعترین نوع سوختگی، سوختگی با آب جوش است، که گاهی اوقات در صورت آنکه شدت سوختگی زیاد نباشد درمان سوختگی با آب جوش در منزل امکان پذیر خواهد بود.

انواع پانسمان سوختگی در منزل

پانسمان سوختگی در منزل به دو شیوه پانسمان باز و پانسمان بسته صورت می‌گیرد، که در ادامه به توضیح هر کدام از این روش های می پردازیم:

پانسمان باز اسکار سوختگی

در روش پانسمان باز زخم سوختگی، هیچ گونه پوششی روی زخم قرار داده نمی‌شود. زخم در ابتدا با استفاده از یک محلول ضدعفونی نظیر ید و یا نقره نیترات شستشو داده می‌شود. قرارگیری زخم در معرض هوا منجر به خشک شدن سطح آن و تشکیل یک پوسته خشک و ضخیم می‌گردد.( البته این دستورالعمل قطعی نمی باشد و همگی نیاز به مشورت با درمانگران تخصصی زخم و پزشکان را دارد)

پانسمان بسته اسکار سوختگی

در روش پانسمان بسته، پس از شستشوی زخم با یک محلول ضدعفونی، مقداری پماد روی آن قرار داده و با گاز استریل و باند بسته می‌شود.

درمان زخم سوختگی با پانسمان های پیشرفته

مزایای مراقبت از پانسمان زخم سوختگی در منزل

گاهی اوقات نیاز است پانسمان سوختگی در منزل انجام شود. این روش دارای مزیت‌هایی می‌باشد، که مهم‌ترین آن‌ها در زیر بیان شده است:

  • شخص در محیط عفونی بیمارستان قرار نمی‌گیرد و خطر ابتلا به عفونت کاهش می‌یابد.
  • افراد نیاز نیست در صف‌های طولانی بیمارستان منتظر بمانند. پانسمان در محیطی آرام انجام می‌گیرد.
  • به دلیل این‌که شخص آموزش‌های لازم جهت تعویض پانسمان در خانه را می‌بیند، دیگر نیازی نیست جهت تعویض پانسمان به بیمارستان مراجعه کند.

بهترین پانسمان های مخصوص سوختگی

بهترین پانسمان برای زخم‌های سوختگی، پانسمان‌های تخصصی یا ویژه هستند. از مهم‌ترین انواع پانسمان‌های ویژه می‌توان به آلژینات، هیدروکلوئید، فوم، هیدروژل و فیلم شفاف  و… اشاره کرد. پانسمان‌های ویژه برخلاف پانسمان‌های سنتی هنگام برداشتن بقایایی از خود در محل زخم برجای نمی‌گذارند. پانسمان‌های تخصصی استریل شده هستند و زخم سوختگی را در برابر عفونت و هم‌چنین ورود آلاینده‌ها حفظ می‌کنند.

درمان سوختگی به تفکیک درجه و شدت سوختگی

سوختگی درجه اول سطحی‌ترین نوع سوختگی بوده که طی آن فقط اپیدرم یا لایه خارجی پوست آسیب می‌بیند. به دلیل سطحی بودن سوختگی درجه اول، این نوع سوختگی نیازی به درمان پزشکی ندارد و می‌توان آن را از طریق درمان خانگی نظیر خنک کردن زخم و مصرف قرص‌های مسکن و پماد درمان کرد. سوختگی درجه اول به طور معمول نیازی به پانسمان ندارند.

سوختگی درجه دوم نسبت به سوختگی درجه اول از شدت و عمق بیشتری برخوردار است، به گونه‌ای که علاوه بر اپیدرم، درم یا لایه دوم پوست نیز آسیب می‌بیند. موارد سطحی از این نوع سوختگی را می‌توان از طریق خنک کردن زخم و استفاده از قرص و پماد درمان کرد. اما، در موارد شدید سوختگی درجه دوم، نیاز است به مراکز درمانی مراجعه شود.

شدیدترین نوع سوختگی، سوختگی درجه سوم است، که درمان آن در خانه به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و می‌بایست فرد را به مراکز درمانی انتقال داد. هنگام انتقال فرد آسیب دیده به بیمارستان بهتر است از چسبیدن لباس فرد به محل سوختگی اجتناب شود. اسکار ناشی از سوختگی‌های درجه دوم و سوم نیاز به پانسمان دارند.

درمان سوختگی با پانسمان های پیشرفته

مراحل درمان زخم سوختگی

درمان اسکار ناشی از سوختگی از چند مرحله تشکیل می‌شود، که شامل موارد زیر می‌باشند:

مرحله اول، خنک کردن زخم با استفاده از آب ولرم است. جهت خنک کردن زخم به هیچ عنوان نباید از یخ استفاده کرد، زیرا باعث آسیب بیشتر به زخم می‌شود.

در مرحله بعد، زخم را باید با استفاده از گاز استریل شده تمیز کرد.

جهت تسریع در تشکیل پوست بر روی زخم می‌توان از پماد استفاده کرد. نکته‌ای که در این‌جا باید به آن توجه داشت این است که سطح زخم را باید پس از پماد زدن تمیز کرد.

پس از قرار دادن پماد برروی زخم، آن را با کمک یک پارچه تمیز می‌بایست پاک کرد. در انتها، زخم با استفاده از پانسمان، بسته می‌شود.

مراحل درمان زخم سوختگی

نکاتی مهم در خصوص پانسمان سوختگی

درخصوص پانسمان سوختگی، نیاز است به نکاتی توجه شود، که مهم‌ترین آن‌ها در زیر اشاره شده‌اند:

  • تشخیص نوع سوختگی بسیار مهم است. برخی از زخم‌های سوختگی نیاز به پانسمان و مراقبت‌های ویژه ندارند.
  • انتخاب نوع پانسمان و تجهیزاتی که برای درمان استفاده می‌شود، بسیار مهم است.
  • در صورت وجود عفونت در زخم می‌بایست آن را درمان کرد.
  • پانسمان نباید شل و یا سفت باشد، چون به پوست آسیب می‌رساند.
  • درصورت کثیف و یا الوده شدن پانسمان، آن را باید تعویض کرد.

اقدامات لازم بعد از زخم سوختگی

پس از آن‌که روند درمان زخم سوختگی سپری شد، با توجه به میزان بهبودی آن می‌بایست اقداماتی انجام داد. در صورتی که اسکار سوختگی بعد از گذشت سه هفته به طور کامل بهبود نیافته است، شخص می‌بایست به دکتر مراجعه کند. اما، سوختگی‌هایی که به طور کامل بهبود می‌یابند به حالت پوسته پوسته درآمده و خشک می‌شوند. جهت رفع این خشکی می‌توان از کرم مرطوب کننده به طور مداوم استفاده کرد، که این توصیه می بایست حتما با تجویز پزشک انجام گردد زیرا گاهی اوقات برخی کرم ها سبب تشدید اسکار ناشی از سوختگی می شود. از دیگر اقدامات لازم جهت مراقبت از زخم سوختگی می‌توان به محافظت از آن در برابر نور خورشید اشاره کرد.

سوالات متداول

برای بهبودی زخم سوختگی چکار کنیم؟

پس از بهبودی کامل سوختگی، محل آن به صورت زخم برجای می‌ماند. زخم سوختگی علائمی دارد، که از جمله آن‌ها می‌توان قرمزی، خارش شدید، پوسته پوسته شدن و خشکی نام برد. انجام اقداماتی می‌تواند به کاهش این علائم و بهبودی زخم کمک کند. برای مثال، از قرار دادن زخم سوختگی در برابر نور خورشید و هم‌چنین گرمای شدید باید جلوگیری کرد. در رابطه با خارش پوست، نباید پوست خشک را خارش داد و از پوشیدن لباس‌هایی که باعث چسبیدن به زخم و تحریک آن می‌شوند باید اجتناب کرد. جهت رفع خشکی پوست می‌توان از کرم‌های مرطوب کننده استفاده کرد.

برای درمان کدام نوع سوختگی باید با دکتر تماس بگیرید؟

در صورت وجود علائمی چون تاول شدید، تب، علائم عفونت نظیر ترشحات زرد یا سبز، سوختگی در ناحیه‌هایی از بدن نظیر صورت، دست و یا پا بهتر است با پزشک تماس گرفته شود. (و در حقیقت زمانی که آسیب ناشی از سوختگی به گونه ای است که تشخیص روش لازم برای درمان نیاز به بررسی و معاینه دارد میبایست حتما با متخصصین امر مشورت شود).

زمان مناسب تعویض پانسمان زخم سوختگی چه موقع است؟

مدت زمان تعویض پانسمان زخم سوختگی بسته به میزان بهبودی زخم می‌تواند متفاوت باشد. به طور معمول، تعویض پانسمان بهتر است هر از سه تا پنج روز یک بار انجام شود. توصیه می‌شود پانسمان هر از 24 ساعت ارزیابی شود. در صورت مرطوب شدن پانسمان آن را باید تعویض کرد.

پانسمان سوختگی با گاز پس از شستشوی پوست سوخته چگونه است؟

پس از شستشو، پوست سوخته نیاز است پانسمان شود. پانسمان زخم سوختگی با توجه به نوع آن متفاوت است. در صورتی که زخم از نوع اول باشد و فاقد هرگونه شکستگی یا پارگی در پوست باشد، نیازی به پانسمان کردن ندارد. در سوختگی درجه دوم بهتر است از یک گاز استریل شده جهت جلوگیری از عفونت استفاده شود. در سوختگی‌های درجه سوم، شخص می‌بایست به مراکز درمانی مراجعه کند تا فرآیند پانسمان کردن توسط کادر درمان صورت گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای پیدا کردن محصولات خود شروع به تایپ نام آن کنید...
تماس با کارشناسان فروش